ตะลิงปลิง

ชื่อพื้นเมือง : มะเฟืองตรน, หลิงปลิง(ใต้), กะลิงปริง ปลีมิง ลิงปลิง ลิงปลิง (ระนอง) มูงมัง (เกาะสมุย) บลีมิง (มาเลย์-นราธิวาส)

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Averrhoa bilimbi L.

ชื่อวงศ์ : OXALIDACEAE

ชื่อสามัญ : Bilimbi, Bilimbing, Cucumber Tree

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก สูงประมาณ 5 – 10 เมตร แตกกิ่งก้านสาขามาก เปราะหักง่าย เปลือกต้นมีสีชมพู ผิวเรียบมีขนนุ่มปกคลุมตามกิ่ง

ใบประกอบแบบขนนก ก้านใบหนึ่งประกอบด้วยใบย่อย 11 - 37 ใบ ใบย่อยรูปหอก ปลายใบแหลม โคนมน จะเรียงจากขนาดเล็กไปหาขนาดใหญ่ ที่โคนจะมีขนาดเล็ก ใบกว้างประมาณ 1 เซนติเมตร ยาว 2 - 5 เซนติเมตร มีสีเขียวอ่อนมีขนนุ่มๆ ปกคลุมอยู่

ออกดอกเป็นช่อหลายช่อ ตามลำต้นหรือกิ่ง ในแต่ละช่อมีความยาวไม่เกิน 6 นิ้ว ดอกมี 5 กลีบ สีแดงเข้ม กลีบเลี้ยง 5 กลีบเช่นกัน สีเขียวอมชมพู ดอกมีกลิ่น เกสรกลางดอกมีสีเขียว

ผลกลมยาวปลายมน ผลยาว 4-6 เซนติเมตร กว้างประมาณ 2 เซนติเมตร เป็นพูตามยาว ผิวเรียบมีสีเขียว เมื่อสุกเป็นสีเหลือง เนื้อเหลว ออกเป็นช่อห้อย รศเปรี้ยว เมล็ดแบนมีลักษณะแบนยาวสีขาว

ประโยชน์ /สรรพคุณ :

ผลตะลิงปลิงมีรสเปรี้ยวจัด นิยมใช้แกงส้ม แกงคั่ว ทำน้ำพริก ต้มหมู ต้มเนื้อ ยำต่าง ๆ นำมาดอง หรือหั่นเป็นเล็กๆ กินกับขนมจีน หรืใช้แทนมะนาวในเมี่ยวคำ (ภูเก็ต)

ราก : สรรพคุณแก้พิษร้อนใน กระหายน้ำ ฝาดสมาน บำรุงกระเพาะอาหาร แก้โลหิตออกตามกระเพาะอาหาร ลำไส้ ดับพิษร้อนของไข้ แก้ริดสีดวงทวาร แก้คัน แก้คางทูม แก้ไขข้ออักเสบ รักษาสิว รักษาซิลิส บรรเทาโรคเก๊าท์ บรรเทาการอักเสบของลำไส้ใหญ่

ใบ : สรรพคุณใช้พอกแก้คัน ใช้ภายในโดยนำมาต้มดื่มรักษาอาการอักเสบของลำไส้ใหญ่ รักษาซิฟิลิส แก้ไขข้ออักเสบ รักษาคางทูม รักษาสิว

ดอก : นำมาชงเป็นชา สรรพคุณแก้ไอ

ผล : สรรพคุณเจริญอาหาร บำรุงกระเพาะอาหาร ฝาดสมานและลดไข้ แก้เสมหะเหนียว ฟอกโลหิต ยาบำรุงแก้ปวดมดลูก แก้ไอ บรรเทาโรดริดสีดวงทวาร แก้ลักปิดลักเปิด

ถิ่นกำเนิด : เขตเอเซียตะวันออกเฉียงใต้

การกระจายพันธุ์ : เขตเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ และประเทศบราซิล

การกระจายพันธุ์ในประเทศไทย : ปลูกตามบ้านเรือน

สภาพนิเวศน์ : ดินร่วนปนทราย ระบายน้ำดี แต่ไม่ทนน้ำท่วมขังเป็นเวลานาน

เวลาออกดอก : หากดูแลอย่างเหมาะสมจะสามารถติดดอกผลได้ตลอดปี

เวลาออกผล : หากดูแลอย่างเหมาะสมจะสามารถติดดอกผลได้ตลอดปี

การขยายพันธุ์ : การเพาะเมล็ด การติดตา การต่อกิ่ง การทาบกิ่งและการตอนกิ่ง การเพาะเมล็ดและการตอนกิ่งเป็นวิธีที่ได้รับความนิยมและดีกว่าวิธีอื่น ต้นที่ได้จากการเพาะเมล็ดจะมีทรงพุ่มสูงใหญ่ และแข็งแรงกว่าต้นที่ได้ตอนกิ่ง แต่จะออกดอกช้ากว่า

ความเกี่ยวข้องกับประเพณี วัฒนธรรม ความเชื่อ ฯลฯ :

สถานที่พบในโรงเรียน : สวนสมุนไพร, ตรงข้ามตึก 3, บริเวณระหว่างตึก 9 กับตึกปฏิบัติการวิทยาศาสตร์

อ้างอิง :

http://www.natres.psu.ac.th/ProjectSite/webpage/6taling-detail.htm

http://th.wikipedia.org/wiki/ตะลิงปลิง

http://www.kasetloongkim.com/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=46