ข่อย

ชื่อวิทยาศาสตร์ :   Streblus asper Lour.

ชื่อสามัญ :   Siamese rough bush, Tooth brush tree

วงศ์ :  MORACEAE

ชื่ออื่น :  กักไม้ฝอย (ภาคเหนือ), ข่อย (ทั่วไป), ซะโยเส่ (กะเหรี่ยงแม่ฮ่องสอน), ตองขะแหน่ (กะเหรี่ยงกาญจนบุรี), ส้มพอ (ร้อยเอ็ด), สะนาย (เขมร)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก - กลาง สูง 5-15 ม. ไม่ผลัดใบ ลำต้น ค่อนข้างคดงอ มีปุ่มปมอยู่รอบๆต้น หรือเป็นพูเป็นร่องทั่วไป อาจจะขึ้นเป็นต้นเดียว หรือเป็นกลุ่ม แตกกิ่งต่ำ กิ่งก้านสาขามาก เปลือกสีเทาอ่อน เปลือกแตกเป็นแผ่นบางๆ มียางสีขาวเหนียวซึมออกมา ใบเป็นใบเดี่ยวเรียงสลับมีขนาดเล็ก รูปใบรีแกมรูปไข่กลับ กว้าง 2 - 3.5 ซ.ม. ยาว 4 - 7 ซ.ม. เนื้อใบค่อนข้างหนา ผิวสากเหมือนกระดาษทรายทั้งสองด้าน ดอกเป็นช่อสีขาวเหลืองอ่อน ออกตามปลายกิ่ง ดอกเดี่ยวแต่รวมกันเป็นกระจุก ดอกเพศผู้และเพศเมียอยู่ต่างดอกกัน ผลสดกลม เมล็ดมีขนาดโตเท่าเมล็ดพริกไทย มีเนื้อเยื่อหุ้ม ผลแก่จัดจะมีสีเหลือง ซึ่งมีรสหวาน นกจะชอบกินผลข่อย

ถิ่นกำเนิด : -

การกระจายพันธุ์ : -

การกระจายพันธุ์ในประเทศไทย : -

สภาพนิเวศน์ : -

เวลาออกดอก : -

เวลาออกผล : -

การขยายพันธุ์ : เพาะเมล็ด ปักชำ

ความเกี่ยวข้องกับประเพณี วัฒนธรรม ความเชื่อ ฯลฯ :

คนไทยโบราณเชื่อว่าบ้านใดปลูกต้นข่อยไว้ประจำบ้านจะทำให้เกิดความมั่นคง ช่วยป้องกันศัตรูจากภายนอกนอกจากนี้ยังมีความเชื่อกันว่าข่อยเป็นวัสดุที่ใช้ในการสื่อสารที่สำคัญชนิดหนึ่งในสมัยโบราณ ซึ่งเรียกกันว่า สมุดข่อย เพราะเนื้อเยื่อไม้มีความคงทน เพื่อเป็นสิริมงคลแก่บ้านและผู้อาศัยควรปลูกต้นข่อยไว้ทางทิศตะวันออก ผู้ปลูกควรปลูกในวันเสาร์เพราะโบราณเชื่อว่าการปลูกไม้เพื่อเอาคุณทั่วไปให้ปลูกในวันเสาร์ผู้ปลูกควรเป็นสุภาพบุรุษเพราะลักษณะของความแข็งแรง คงทน เป็นความเหมาะสมกับสุภาพบุรุษ

สถานที่พบในโรงเรียน : ตึกคุณหญิงหรั่งฯ ตึก 9 ลานจามจุรีศรีโพธิ์

อ้างอิง :

http://th.wikipedia.org/wiki/ข่อย

http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%A2

http://www.thaigoodview.com/library/studentshow/2549/m6/BotanicalGarden/koy.html